“Học trò ít có dịp được làm thí nghiệm khoa học và rèn luyện tư duy độc lập”
Học trò thì thường dùng khái niệm riêng của mình để miêu tả cái cách mà kiền truyền đạt kiến thức: “nhồi vịt”. Giống như nhiều càn khoa học của Trung Quốc, thầy Wei nhận thức sâu sắc rằng đất nước này vẫn chưa sản sinh ra được chủ nhân giải Nobel Khoa học.
Có những buổi học, Ruifan và các bạn phải leo lên mái nhà để tìm hiểu về lực quyến rũ bằng cách ném những quả bóng rổ, bóng tennis và những vật khác xuống dưới. Mùa hè năm nay, Bộ Giáo dục Trung Quốc đã phát động một loạt chiến dịch nhằm chuyển trọng điểm ra khỏi các kỳ thi chuẩn hóa. Các học giả và chính trị gia người Mỹ đã cảnh báo trong nhiều năm qua rằng những cường quốc mới nổi như Trung Quốc và Ấn Độ đang sẵn sàng vượt qua nước Mỹ về thành tựu khoa học.
“Tôi không muốn con trai tôi trở thành một con mọt sách” – mẹ của Ruifan, bà Wang Pin chia sẻ. Ba má của Zhang Ruifan sợ rằng cậu con trai sẽ thành mọt sách nên đã cho sang Mỹ du học Tuy nhiên, Ruifan, năm nay 15 tuổi sớm nhận ra rằng khoa học không chỉ là những số liệu và công thức chỉ việc học thuộc và viết ra trong bài rà soát. Đó là lý do tại sao bà muốn cho con đi du học trời tây.
Được gọi với cái tên “gaokao”, kỳ thi này kéo dài khoảng 9 giờ chia ra trong 2 ngày. Ảnh: Internet Thông điệp này hình như đã đến tai các nhà lãnh đạo giáo dục của Trung Quốc – những người đang hướng tới mô hình học khoa học bằng thực hành.
Trong khi Mỹ đứng vị trí thứ 23 (xếp sau Hungary). Bộ này cho biết việc một mực vào các bài rà có tính hệ thống “cản trở nghiêm trọng sự phát triển đồng đều, làm chậm sự phát triển sức khỏe và hạn chế dịp tu dưỡng trách nhiệm xã hội, tinh thần sáng tạo và khả năng thực tại của học trò”.
Bộ Ngoại giao Mỹ không phân loại dữ liệu trên visa phê chuẩn tuổi tác hay cấp học. Trong một bài rà chuẩn hóa vào năm 2009 – một bài rà soát cuộn sự chú ý trên toàn cầu, học sinh Thượng Hải dẫn đầu về môn Khoa học trong số 70 nhà nước dự.
Tuy thế, ngay cả những học giả Trung Quốc cũng bị choáng váng bởi sự ám ảnh với những kỳ thi quan trọng của nước này. Nguyễn Thảo (dịch từ New York Times)
Mặc dầu nhận được nhiều lời đề nghị từ chính quyền trung ương song vấn đề vẫn đang được xem xét bởi các Sở Giáo dục mới là người tiến hành cụ thể.
Trong khi đó, việc chuẩn bị cho kỳ thi đại học ở Trung Quốc vẫn tiếp chuyện là trở lực vật lớn nhất của học trò trung học.
Tại ngôi trường ở West Des Moines (Iowa) – nơi mà cậu đang sống cùng gia đình bản xứ, kiền khoa học của Ruifan đeo kính bảo hộ và dùng một chiếc bật lửa có tay cầm dài để đốt lửa cho khinh khí cầu bay lên chỉ để học trò được tận mắt nhìn thấy đặc tính bay lên của một nhân tố.
Những người chỉ trích kỳ thi này cho rằng “gaokao” đã nhào lặn ra những thanh niên kém cỏi khi không được chuẩn bị đủ các kỹ năng để đối mặt với những thách thức của cuộc sống thực. Khi được hỏi vì sao, ông thở dài đầy bực tức: “Kỳ thi đại học không thẩm tra phần thực hành”.
“Tôi chỉ cần thốt ra” – cậu tiết lậu trong một cuộc phỏng vấn khi đang về nước nghỉ hè. “Ở Trung Quốc, tôi được học về lực quyến rũ bằng PowerPoint” – cậu nói.
“Trong khi học sinh phổ biến của Mỹ đang đàm đạo về những mẫu máy bay, vệ tinh, tàu ngầm mới nhất thì những học sinh sáng ý nhất của Trung Quốc đang ngập chìm trong đống bài tập về nhà và các kỳ thi” – Ni Minjing, một thầy giáo Vật lý hiện là người cáng đáng mảng giáo dục căn bản của Ủy ban Giáo dục Thượng Hải nhận xét.
“Hãy đưa cho chúng một vấn đề, chúng sẽ đưa ra câu giải đáp. Nhưng chúng không thể đưa ra một câu hỏi hay” – ông nói.
Mùa thu năm ngoái, họ đã phải triệu tập một cuộc họp bàn về vấn đề này ở Thượng Hải. Nhiều năm qua, ông đã nạm khuấy động tư duy sáng tạo ở học sinh, nhưng ông lại đang thiếu yếu tố quan yếu nhất: dụng cụ thể nghiệm – thứ mà hồ hết các dài Trung Quốc đều cho là một phí không cần thiết.
Phòng thí điểm là thứ xa xỉ và hiếm hoi trong dài Trung Quốc. Là một xuân đường Khoa học ở khu vực phía tây bắc Ningxia, thầy Wei Jinbao được tận mắt chứng kiến cái cách mà hệ thống giáo dục Trung Quốc biến bọn trẻ thành những học sinh chăm chỉ với khả năng xử lý thông tin thực tiễn cực kỳ ấn tượng.
Tiêu chuẩn “bọc thép” này cộng với thực tại là hồ hết các gia đình Trung Quốc đều chỉ có một con khiến các bậc phụ huynh nước này hiếm khi khuyến khích con cái tham gia các hoạt động ngoại khóa vì sợ rằng nó sẽ khiến bọn trẻ xao nhãng kỳ thi. Kết quả của “gaokao” là nguyên tố duy nhất được dùng để quyết định đầu vào các trường đại học.
