Thông tin tại hội thảo cho hay, hiện Việt Nam đã hình thành hệ thống dạy nghề chính qui với 3 cấp độ (sơ cấp, trung cấp và cao đẳng) với màng lưới rộng khắp trong cả nước. Tính đến cuối năm 2012 đã có 136 trường cao đẳng nghề và 307 trường trung cấp nghề (tăng 2,71 lần so với năm 2011), trên 800 trọng điểm dạy nghề (tăng 5,4 lần) và 1.000 cơ sở tham dự dạy nghề đào tạo khoảng 1,8 triệu học viên/năm.
Theo TS Vũ Xuân Hùng, Phó Vụ trưởng Vụ Chính sách – Pháp chế (Tổng cục Dạy nghề), các ngành nghề được đa dạng hóa phù hợp với sự phát triển của nền kinh tế - từng lớp, với khoảng 820 lượt nghề được đào tạo ở hai trình độ cao đẳng và trung cấp. Khoảng 70% học trò học tại các trường nghề đã tìm được hoặc tự tạo được việc làm sau khi tốt nghiệp. Tuy nhiên theo TS Hoàng Ngọc Vinh, Vụ trưởng Vụ Giáo dục chuyên nghiệp (Bộ GD-ĐT), những kết quả nêu trên vẫn chưa đáp ứng được thực tiễn mỗi năm có khoảng 400 ngàn học sinh tốt nghiệp THCS mà không học tiếp lên THPT, hàng trăm ngàn học sinh THPT không bước chân vào giảng đường đại học, cao đẳng. Bà Ngô Thị Minh, Phó Chủ nhiệm Ủy ban VH-GD-TTN-NĐ thổ lộ mối quan ngại trước việc số lượng thanh niên Việt trong độ tuổi cần lao ngày càng lớn song trình độ tay nghề và chuyên môn kỹ thuật còn thấp, đa phần chưa qua đào tạo, dạy nghề hoặc làm việc không đúng chuyên môn. "Việt Nam đang bắt đầu bước vào thời kỳ dân số vàng với lực lượng lao động trong độ tuổi thanh niên chiếm tỉ lệ cao, khoảng 30%, tương đương 15,2 triệu cần lao/22,2 triệu người đang ở độ tuổi này. Trong khi đó, cả nước có hơn 41,8 triệu người, chiếm 85,1% lực lượng lao động, chưa được đào tạo. Việc phải đạt đích tạo việc làm cho 1.6 triệu người trong năm 2013 ẫn là thách thức lớn đối với toàn tầng lớp" - Bà Ngô Thị Minh nói.
Trước tình hình đó, ông Nguyễn Văn Tuyết, Ủy viên Thường trực Ủy ban VH-GD-TTN-NĐ kiến nghị, cần có quyết định chỉ tiêu về dạy nghề và giải quyết việc làm cho thanh niên trong kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội. Song song, Quốc hội cần xem xét sửa đổi, bổ sung một số điều trong Luật Giáo dục, Luật Dạy nghề, Luật Thanh niên cho ăn nhập, theo hướng bảo đảm hợp nhất quản lý quốc gia trong lĩnh vực giáo dục nghề. Ông cũng cho rằng, cần sự nhập cuộc hăng hái hơn nữa của Bộ GD-ĐT, LĐ-TB-XH để tạo sự chuyển biến rõ nét trong công tác phân luồng học sinh sau THCS và THPT, nhằm bảo đảm 30% học trò sau khi tốt nghiệp phổ biến chuyển sang học nghề ăn nhập với năng lực của các em. Bên cạnh đó, Chính phủ cần có các chính sách ưu đãi tín dụng cho thanh niên đi xuất khẩu cần lao, vay vốn giải quyết việc làm. Theo TS Hoàng Ngọc Vinh, để lôi cuốn thanh niên đến với học nghề, đòi hỏi sự đổi mới chương trình theo hướng tích hợp lý thuyết với kỹ năng nghề, đặc biệt chú trọng xây dựng các cơ sở mới tại những vùng khó khăn – nơi tỷ lệ thanh niên chưa qua đào tạo cao. Đồng thời đẩy mạnh xã hội hóa các cơ sở đào tạo nghề nhằm đẩy mạnh sự đột phá hăng hái ăn nhập với nhu cầu thực tiễn của xã hội và đổi mới cơ chế, chính sách để học viên học nghề có thể tìm được việc làm ăn nhập sau khi tốt nghiệp. HẢI CHÂU |